In deze blog zetten we onze Top 5 mooiste dorpjes van Nederland op een rij die geschikt zijn voor een rustig uitje. Geen lijst met drukke hotspots, maar dorpen waar je op je gemak kunt rondlopen en die je makkelijk combineert met de omgeving. Leuk voor een dagje weg, maar ook goed te combineren met een weekendje weg in een vakantiehuis.
Nederland heeft niet alleen grote steden en bekende trekpleisters. Verspreid door het land liggen ook veel kleinere dorpen waar het tempo lager ligt. Dorpen met een eigen karakter, vaak mooi gelegen en precies geschikt voor een ontspannen dagje weg of een rustig weekend.
Lees lekker mee, wij nemen je mee langs vijf van de mooiste dorpjes in Nederland.
1. Broek in Waterland (Noord-Holland)
Broek in Waterland was ooit een opvallend welvarend dorp. In de 17e eeuw woonden hier rijke handelaren en kooplieden die net buiten Amsterdam hun buitenhuizen bouwden. Die geschiedenis zie je nog steeds terug in het dorp: in de opzet, de huizen en hoe zorgvuldig alles bewaard is gebleven. Broek kreeg zelfs de naam het schoonste en rijkste dorp van Holland.
Wat Broek in Waterland vandaag zo bijzonder maakt, is dat het een compleet dorp is gebleven, in plaats van een plek die is ingericht voor bezoekers. De houten huizen, het water en het open landschap horen vanzelf bij elkaar. Er is niets toegevoegd om het “leuker” te maken voor toeristen, en juist daardoor voelt het dorp rustig en oprecht. Dat totaalplaatje maakt Broek voor ons een terechte nummer 1 en dus echt een van de mooiste dorpjes van Nederland.
Broek in Waterland wordt steeds populairder, maar voelt nog steeds niet druk. Dat komt vooral doordat het dorp klein is en veel mensen het combineren met de omgeving. Je blijft hier niet hangen bij één hotspot, maar kijkt rustig rond en gaat daarna weer verder. Dat houdt het dorp leefbaar én fijn om te bezoeken.
To do: tips voor Broek in Waterland & omgeving
Eten & drinken
- Het Broeker Huis: fijn terras aan het water, goed voor lunch of borrel
- Pannenkoekenhuis De Witte Swaen: kneuterig en leuk (ook met kinderen)
- IJscafé Antonio: buiten de winter om ijs, koffie maar ook pizza
Doen
- Fluisterboot of kano huren buiten de winter om (Overleek of Zuiderwoude)
- Rondje door Broek Noord: Havenrak, kerkplein, Leeteinde
Omgeving
- Volgermeerpolder: rustig natuurgebied om even te wandelen
- Zuiderwoude/Monnickendam: leuk om Broek mee te combineren
2. Orvelte (Drenthe)
Orvelte wordt vaak het monumentendorp van Drenthe genoemd. Het dorp is zo ingericht dat je een goed beeld krijgt van hoe een Drents dorp er vroeger uitzag, met boerderijen, erven en kleine werkplaatsen die bij elkaar horen. Daardoor voelt Orvelte als één geheel en niet als een verzameling losse monumenten. Dat maakt Orvelte anders dan veel andere historische dorpen in Nederland.
Wat Orvelte vooral bijzonder maakt, is dat het dorp grotendeels autovrij is en dat oude ambachten hier nog een vaste plek hebben. Je loopt langs boerderijen, werkplaatsen en erven die al eeuwen op dezelfde manier zijn ingericht. Niet alles is open of te bezoeken, maar dat hoeft ook niet. Het gevoel dat je door een dorp loopt dat bewust zo is gebleven, is hier sterker dan op veel andere plekken.
Orvelte is geen plek waar je uren blijft hangen maar juist daarom werkt het zo goed. Het dorp is compact en overzichtelijk en combineert makkelijk met natuur en ruimte in de omgeving. Dat maakt Orvelte voor ons een logische nummer 2: inhoudelijk sterk, maar zonder drukte of massatoerisme.
Eten & drinken
- Het Bakkershoes: fijne plek voor koffie, lunch of iets zoets
- De Drentse Heerlijkheid: goede stop voor lunch of diner
- Professor Pannenkoek: eerste pannenkoekenwinkel van Nederland (en de wereld)
Doen
- Binnenkijken bij een van de ambachten (zoals de houtzagerij of smederij)
- De nagemaakte ijzertijdboerderij bekijken net buiten het dorp
Omgeving
- Wandelen in het bos en heidegebied rondom Orvelte
- Orvelte combineren met dorpen als Dwingeloo of Diever
- Verblijf in een vakantiehuis in Drenthe om de rust echt mee te pakken
3. Bourtange (Groningen)
De naam Bourtange klinkt misschien Frans of buitenlands, maar het dorp ligt gewoon in Groningen, vlak bij de Duitse grens. En die naam past eigenlijk perfect bij de plek: strak, stevig en een tikje stoer. Je ziet het al van bovenaf: het dorp ligt als een ster midden in het groen, volledig omringd door water en wallen. Alles is strak en overzichtelijk opgebouwd; er is een duidelijke structuur die nog altijd intact is.
In het dorp zelf loop je langs kleine huizen, pleinen en historische gebouwen die onderdeel zijn van die vesting. Kanonnen, bruggetjes en graswallen herinneren eraan dat Bourtange ooit een verdedigingsplek was. Het dorp is compact en je loopt er in korte tijd helemaal doorheen, maar door die opzet blijft het interessant om rond te kijken.
Bourtange staat in deze Top 5 van de mooiste dorpjes van Nederland omdat het zo duidelijk een eigen vorm en karakter heeft. Het is geen klassiek ‘gezellig dorpje’, maar een plek die indruk maakt door hoe het is aangelegd en waar het ligt. Midden in het Groningse landschap, rustig en afgezonderd, en juist daardoor de moeite waard om te bezoeken.
To do: tips voor Bourtange & omgeving
Eten & drinken
- Restaurant ’s Lands Huys: fijne plek voor lunch of diner
- ’t Oale Kroegje: de geschiedenis proeven tijdens het lunchen of dineren
Doen
- Rondje lopen over de vestingwallen
- Door het dorp wandelen en de vestingstructuur bekijken
- Bezoek aan het plaatselijke Vestingmuseum (kort en overzichtelijk)
Omgeving
- Wandelen of fietsen in het Westerwolde-gebied
- Combineer Bourtange met andere rustige dorpen in Oost-Groningen
4. Makkum (Friesland)
Makkum is een dorp aan het IJsselmeer waar water een grote rol speelt. Het is geen klassiek klein dorpje zoals sommige andere plekken in deze lijst, maar een plaats waar wonen, recreatie en toerisme door elkaar lopen.
Je vindt er een oud centrum, een haven en een strand aan het IJsselmeer. Daardoor is er altijd wat te doen, maar het blijft overzichtelijk. Je kunt door het dorp lopen, langs het water zitten of even richting het strand. Dat maakt Makkum veelzijdiger dan veel andere dorpen.
Wat Makkum onderscheidt van de andere dorpen in deze lijst, is dat het niet alleen om kijken draait, maar ook om doen. Je kunt hier rondlopen door het oude centrum, maar net zo makkelijk het strand of het water op. Dat maakt Makkum veelzijdiger dan een klassiek dorpje en daarom verdient het een plek op nummer 4 van de mooiste dorpjes van Nederland.
To do: tips voor Makkum & omgeving
Eten & drinken
- Café Restaurant De Prins: dineren in gangen
- Strandbar Thuishaven: fijn bij mooi weer
Doen
- Wandelen door het oude centrum en de haven
- Naar het strand aan het IJsselmeer
- Watersporten of gewoon kijken naar boten
Omgeving
- Fietsen langs het IJsselmeer
- Combineer Makkum met andere Friese dorpen
- Overnachten in een vakantiehuis aan het water
5. Brielle (Zuid-Holland)
Brielle is vooral bekend vanwege de inname door de Geuzen op 1 april 1572, een belangrijk moment in de Nederlandse Opstand. Het is een vestingstad met een dorps karakter, gelegen op Voorne-Putten in Zuid-Holland. Het historische centrum is compact en overzichtelijk, met oude straatjes, stadsmuren en vestingwerken die nog goed zichtbaar zijn. Het is een plek waar de geschiedenis duidelijk aanwezig is, zonder dat het zwaar of ingewikkeld wordt.
In Brielle loop je makkelijk een rondje door het centrum. Je komt langs pleinen, kleine winkels en horecazaken, en staat binnen korte tijd weer bij de vestingwallen. Alles ligt dicht bij elkaar, waardoor je niet hoeft te plannen of zoeken. Dat maakt het een prettige plek voor een kort bezoek.
Brielle staat in deze Top 5 omdat het geschiedenis combineert met een normale dorpssfeer. Het is geen openluchtmuseum en ook geen drukke stad, maar iets ertussenin. Juist die balans maakt Brielle geschikt voor een dagje weg of als onderdeel van een rustig weekend in de omgeving.
To do: tips voor Brielle & omgeving
Eten & drinken
- De Smaeck van Brielle: centraal gelegen, goed voor lunch of diner
- De Brielsche Aap: op het eiland de Ravelijn achter de oude verdedigingswal voor een hapje eten en muziek
- Terras op of rond de markt bij mooi weer
Doen
- Een rondje lopen over de vestingwallen
- Door het historische centrum wandelen
- Bezoek aan het Historisch Museum Den Briel (compact en overzichtelijk)
Omgeving
- Wandelen of fietsen richting het Brielse Meer
- Combineer Brielle met andere plekken op Voorne-Putten
Deze vijf dorpen laten zien hoe verschillend de mooiste dorpjes van Nederland kunnen zijn. Van klein en ingetogen tot wat levendiger, maar allemaal met een fijne sfeer en genoeg ruimte om op je eigen tempo rond te kijken. Perfect voor een rustig uitje of om te combineren met een weekendje weg in een vakantiehuis in de omgeving.
Ben jij in een van deze dorpen geweest, of mis je juist een plek die volgens jou niet mag ontbreken in dit lijstje? Laat het vooral weten in de reacties, wij lezen ze altijd. En wie weet volgt er nog een deel twee 😉
